機械学習基礎理論独習

誤りがあればご指摘いただけると幸いです。数式が整うまで少し時間かかります。リンクフリーです。

勉強ログです。リンクフリーです
目次へ戻る

剛体変換行列の積と逆行列

剛体変換行列

剛体変換行列は回転行列 {\bf R}\in{\mathbb R}^{3\times 3} と平行移動ベクトル {\bf t}\in{\mathbb R}^3 を使って、以下のように書けます。

\begin{eqnarray}
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf R} & {\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}\tag{1}
\end{eqnarray}

剛体変換行列の積

もう1つの剛体変換行列を回転行列 {\bf R}'\in{\mathbb R}^{3\times 3} と平行移動ベクトル {\bf t}'\in{\mathbb R}^3 で表すと、積は以下のようになります。

\begin{eqnarray}
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf R} & {\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}
\begin{pmatrix}
   \begin{array}{c|c}
    {\bf R}' & {\bf t}' \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}
=
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf R}{\bf R}' & {\bf R}{\bf t}'+{\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}\tag{2}
\end{eqnarray}

剛体変換行列の逆行列

(2) より、剛体変換行列の逆行列は、以下のようになります。

\begin{eqnarray}
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf R} & {\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}^{-1}
=
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf R}^\top & -{\bf R}^\top{\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}\tag{3}
\end{eqnarray}

確認のために検算してみます。

\begin{eqnarray}
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf R} & {\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf R} & {\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}^{-1}
&=&
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf R} & {\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf R}^\top & -{\bf R}^\top{\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}\\
&=&
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf R}{\bf R}^\top & {\bf R}(-{\bf R}^\top{\bf t})+{\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}\\
&=&
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf I} & -{\bf t}+{\bf t} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}\\
&=&
\begin{pmatrix}
  \begin{array}{c|c}
    {\bf I} & {\bf 0} \\
    \hline
    {\bf 0}^\top & 1 \\
  \end{array}
\end{pmatrix}={\bf I}\tag{4}
\end{eqnarray}

補足です。
{\bf R} は回転行列であり、直交行列であるので、逆行列が転置行列となります。

目次へ戻る